Gyorgy en de foute noten fabriek­

Luisteren naar de Fanfares van Gyorgy Ligeti is als een Porsche, die je voorbij ziet snellen. Je denkt: ‘Yes!!!’ en je krijgt meteen de neiging om erachteraan te gaan. Studeren op de Fanfares is andere koek.

Ben je wel ’s een berg afgereden in z’n vrij? 

Op bladzij een lijkt de helling niet steil, maar ietsje verder gaan de remschijven roken.

Heb je op bladzij twee nog een riant uitzicht op dat mooie Hannibal-trekt-over-de-Alpen-dal naast je, op bladzij drie ben je er wel achter dat jouw snelheid die van Hannibal ruimschoots overtreft.

Op bladzij vier denk je aan de laatste James Bondfilm en je zoekt vergeefs naar de knop waar de vleugels mee kunnen worden bediend. Bij elke volgende bocht gaat behalve je snelheid ook je bloeddruk omhoog. Er rammelt van alles mee in je auto en af en toe valt er iets van je voertuig af. In de spiegel zie je een spoiler verdwijnen en je wordt ingehaald door je eigen wieldop, die de bocht afsteekt waar jij nog net doorheen weet te manoeuvreren. Een steen stuitert de straat op en stort zich in je voorruit. Met grote tegenwoordigheid van geest ram je met je rechterhand de rafelige ruit eruit. Handig bij je voorruit van je auto, grove fout bij je Ligeti-etude. Er staat in die maat pianissimo.

Je ontmoet een tegenligger die boos claxoneert. Het trompetthema van deze ternauwernood aan de dood ontsnapte medeweggebruiker blijft vanaf bladzij vijf door de partituur tetteren. De ene keer met je linkerhand, de andere keer met rechts.

Vanaf bladzijde zes begin je je pas echt zorgen te maken. Er beginnen lampjes te knipperen. Wanneer is de olie voor het laatst ververst, schiet het door je heen, terwijl je rechter zijspiegel achter een rotspunt blijft haken. Je vreest voor een vastloper.

Dan komt pagina acht met al die drempels op de weg. Je racet op een rotsblok af, of is dit het rotsblok waar nog steeds jouw rechterzijspiegel achter vast zit dat nu op jou af dendert?

Bladzij tien. Je wordt wakker. Je zit nog steeds achter de vleugel met een gigantische spierpijn in je linkerhand, waarschijnlijk ben je daar wakker van geworden. 

Bladzij elf. Er roept iemand. 

Bladzij twaalf. Geluid van een sirene in je straat. De buren hebben de politie gebeld. Een bezorgd kijkende agent reikt je een bak dampende koffie aan. Een tweede agent betreedt je studio en reikt je de verlossing aan: Tipp-Ex.

Om de Fanfares van Ligeti te studeren, dat was ik vergeten te zeggen, zijn de volgende voorwaarden vereist: goede sterke Italiaanse koffie – met nadruk op veel –  en Tipp-Ex om de partituur naar je hand te zetten.

De werkwijze is als volgt: bedek de ongewenste noten met een dikke laag witkalk. Aarzel vooral niet. Denk maar aan een pointillistisch schilderij en leef je uit. Gooi de afgedankte noten in de prullenbak. Leeg deze onmiddellijk zodat je niet in de verleiding komt de weggesmokkelde noten terug te plaatsen in je partituur. Denk maar zo: als de cd-maatschappij jou gaat inhuren omdat echt, echt niemand anders de Fanfares van Ligeti wil opnemen, is er na de opnames vast wel een computervriendje dat de weggesmeerde noten in een extra audio trackje onder jouw zweetspoor weet te plakken.

Tooske Hinloopen – juni 2014

Dit bericht is geplaatst in Musicolumn met de tags , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *